Proactieve Zorgplanning Implementeren in de Kindzorg: een Onderzoeksopzet voor de Ontwikkeling, Uitvoering en Evaluatie van de Herziene IMPACT-methode als Implementatiestrategie

Doel. De Implementing Pediatric Advance Care Planning Toolkit (IMPACT) ondersteunt kinderen met levensbedreigende aandoeningen, hun families en zorgverleners bij het vormgeven van proactieve zorgplanning (PZP) – het samen praten over de waarden, doelen en voorkeuren voor toekomstige zorg en behandeling van kind en gezin. Eerdere studies lieten zien dat betrokkenen de exploratieve benadering van IMPACT waarderen. Naast gebruik in de kinderpalliatieve zorg blijkt de IMPACT-methode ook van meerwaarde in eerdere ziektefasen. Eén van de implementatiestrategieën voor bredere inbedding van PZP in de kindzorg is de doorontwikkeling en uitvoering van de bestaande training ‘PZP volgens de IMPACT-methode’, inclusief vernieuwde gespreksmaterialen. Dit abstract heeft als doel het beschrijven van de onderzoeksopzet voor de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van deze implementatiestrategie.

Methode. Het implementatieonderzoek bestaat uit vier hoofdfasen, gebaseerd op het Implementation Change Model van Wensing & Grol: (1) definiëring van kwaliteitsindicatoren; (2) identificatie van bevorderende en belemmerende factoren middels het Consolidated Framework for Implementation (CFIR)-model, een hulpmiddel om de context rond implementatie in kaart te brengen; (3) keuze van passende (deel)strategieën middels het Expert Recommentations for Implementing Change (ERIC)-framework, een hulpmiddel voor het kiezen en ordenen van implementatiestrategieën; en (4) uitvoering van effect- en procesevaluaties via follow-upvragenlijstonderzoek (kennis, vaardigheden, attitude van zorgverleners), inhoudsanalyse van PZP-gesprekken, interviews met kinderen, ouders en zorgverleners, en medisch dossieronderzoek naar gedocumenteerde zorg van kind en gezin rond PZP-gesprekken. Tot najaar 2026 worden de ervaringen bij betrokkenen herhaald geëvalueerd met als doel doorlopende bijsturing van de implementatie van PZP in de praktijk.

Resultaten. De eerste drie hoofdfasen resulteerden in een vernieuwde IMPACT-training voor zorgverleners, en vernieuwde IMPACT-gespreksmaterialen. In 2024 zijn 123 zorgverleners uit diverse zorgcontexten getraind om de IMPACT-methode toe te passen in de dagelijkse zorgpraktijk. De effect- en procesevaluaties (fase 4) om de uitvoering van en ervaringen met PZP-gesprekken bij kinderen, ouders en zorgverleners te analyseren lopen. Eerste resultaten geven inzicht in de toepasbaarheid in diverse zorgcontexten, de ervaringen met PZP-gesprekken en de bruikbaarheid, acceptatie en inbedding van deze strategie. In vragenlijstonderzoek 1 maand na de training noemden de meeste zorgverleners de training toepasbaar in hun zorgpraktijk.

Conclusie. De studie toont hoe een breed inzetbare implementatiestrategie voor PZP door onderzoek zorgvuldig en systematisch kan worden afgestemd op de praktijk. Door actuele kennis en praktijkervaringen vanuit het perspectief van kinderen, ouders en zorgverleners te integreren wordt een zo optimaal mogelijke implementatiestrategie ontwikkeld. Daarmee draagt het implementatieonderzoek bij aan inzichten in duurzame en landelijke inbedding van PZP in de kindzorg.